nieuws–16 juni 2022 – geschreven door:Marieke Karssen

In het project ‘Aantrekkelijke nieuwe boslandschappen op maat’ worden zes boslandschappen ontworpen, voor zes heel verschillende percelen van landeigenaren in Gelderland. We willen in Nederland immers meer en gevarieerder bos, meer biodiversiteit, en minder stikstof en CO2. Maar wat kun je met bos en welk bos past waar? Deze pilots moeten daar duidelijkheid over geven. Voorwaarde daarbij is dat het boslandschap iets oplevert: een combinatie van inkomen (voedsel en hout), klimaatbestendigheid, CO2– en stikstofreductie en vooral biodiversiteit. Daarom maken in dit project twee landgoederen hun bos biodiverser, twee melkveehouders verbreden hun bedrijven als voorbereiding op de toekomst, een fruitteler wil meer dan rijen appels en wil een landeigenaar met een heel hoge grondwaterstand leren hoe hij daar een voedselbos op kan aanleggen.

Zes aantrekkelijke recepten voor biodiverser, klimaatrobuuster en voedselrijker bos

bezoekers in een voedselbos

Het is duidelijk dat de landbouw behoefte heeft aan perspectief. Dit project levert daarom graag voorbeelden voor heel diverse situaties. Niet alleen wordt er per deelnemer een (voedsel)boslandschap ontworpen, maar ook komen er aan het eind van het project cijfers beschikbaar over kosten en opbrengsten, om zo andere grondeigenaren te inspireren. Om dit te laten slagen, werken in dit project partijen samen uit verschillende domeinen: The Plant/Voedsel uit het Bos, Stichting Voedselbosbouw Nederland, Stichting Probos en Communicatiebureau de Lynx. Financiering komt van de EU en de provincie Gelderland.

Natte en droge gebieden

Een boslandschap biedt perspectief voor verschillende situaties. Zo zijn er droogtegevoelige gebieden, gebieden waar de letterzetter hele plantagebossen vernietigde en te natte gronden in de Gelderse Vallei. Ontwerp en soortkeuze zijn dan van belang om toch een florerend bos te creëren, dat ook nog economisch rendabel is. De zes projecten bevinden zich allemaal in Gelderland:

  1. Bosbouwlandgoed Welna in Epe wil een eenvormig naaldbomenbos verrijken met meerdere soorten, voor biodiversiteitsverbetering én voor houtproductie (zie hieronder).
  2. Landgoed de Dorskamp in Wageningen wil een veel rijker bos dat beter is voor de biodiversiteit.
  3. Het melkveebedrijf van Claudi Rudorf en Howard Koster op rivierklei in Millingen verbreedt eenzijdige melkveehouderij naar regeneratieve landbouw inclusief 5 hectare voedselbos en agritoerisme (zie hieronder).
  4. De nieuwe generatie neemt het melkveebedrijf Montferland op arme zandgrond in Kilder over en gaat voor een multifunctioneel bedrijf met een voedselbos en camping.
  5. Henk van den Dikkenberg wil een voedselbos ontwikkelen op land met een heel hoge waterstand in Ederveen.
  6. Voedselbos Lingehout vormt 3,5 hectare gemengde boomgaard met vooral appel om tot een divers en sociaal beheerd voedselbos.

Welna: van hout naar diversiteit

Landgoed Welna, een gebied  van 600 hectare op de Veluwe, doet mee met een stuk van 16 hectare. Bram Opdam van Welna: “We zijn als bosbouwers op zoek naar nieuwe verdienmodellen, waarbij we minder schade toebrengen aan ecosystemen en de bossen diverser kunnen maken. We willen nu een stuk omvormen tot voedselbos. Een aangrenzend stuk bos hebben we verrijkt met notenbomen,  zowel voor houtproductie als voedsel. De uitdaging zit niet alleen in het ontwerp, maar ook in een gezamenlijke zoektocht met de provincie naar wat wenselijk is en hoe het zich verhoudt met de Boswet. Het ingewikkelde van bosbeheer is dat je beslissingen van nu pas over 30 jaar terugziet.”

Millingen: van melkveebedrijf naar multifunctioneel

Claudi Rudorf en Howard Koster zijn van het melkveebedrijf op rivierklei in Millingen. Ze pachten 25 hectare grond van Land van Ons, om daar uiteindelijk met acht andere ondernemers en veel vrijwilligers aan de gang te gaan met verbreding. Claudi: “We willen graag 5 hectare grond omzetten naar voedselbos. Verder hebben we plannen voor akkerbouw, een tuinderij voor groentepakketten, een zelfpluktuin en een winkel. Ik heb hotelmanagement gestudeerd en Howard is bodemonderzoeker. Hij wil ook onderzoek doen naar compost. Ons ideaal is om mensen via voedsel meer met de natuur te verbinden. We doen graag mee met Boslandschappen, want we willen graag komen tot een goed ontwerp voor het voedselbos op zeer goede grond.”

Inspiratie voor boeren en andere landeigenaren

Dit voorjaar en zomer worden samen met de eigenaren ontwerpen gemaakt. Interviews en filmpjes laten zien wat de eigenaren meemaken en wat er voor hen verandert. Daarna komt het ontwerp in een online tool waarmee alle landeigenaaren het idee kunnen begroten en qua plantenlijst uitwerken voor hun eigen land. In november is er een slotbijeenkomst met de verhalen van de zes landeigenaren en de online tool. Ook presenteren we dan de kosten, baten en organisatorische vraagstukken. Zo hopen we dat meer landeigenaren de stap durven te maken naar biodiverser, klimaatrobuuster en voedselrijker bos. Zowel binnen de bosbouw als de landbouw.

Wens je meer informatie over dit project? Bel of mail met Marieke Karssen, 0654905309

De zes landschappen stellen zich voor

Landgoed de Dorskamp in Wageningen (ca. 70 hectare) is sinds kort overgedragen aan de jongere generatie. De missie was en is nog steeds om het landgoed duurzaam in stand te houden tegen aanvaardbare beheerkosten. Er wordt gestreefd naar een aantrekkelijk, mooi bos waarin mensen rust vinden en kunnen wandelen. De natuur van het bos is belangrijk en met een voedselbos van één hectare hopen wij de biodiversiteit verder te ondersteunen.

Melkveebedrijf in Millingen verbreedt eenzijdige melkveehouderij naar regeneratieve landbouw inclusief 5 hectare voedselbos.

Hoe kun je een voedselbos maken voor land met een heel hoge waterstand? Dan is er in Gelderland maar één plek en dat is Ederveen.

Bosbouwlandgoed Welna in Epe wil een kwetsbaar monocultuur plantagebos verrijken met meerdere, voor biodiversiteitsverbetering èn voor houtproductie geschikte soorten.

Voedselbos Lingehout vormt 3,5 hectare gemengde boomgaard met vooral appel om tot een divers en sociaal beheerd voedselbos.

De nieuwe generatie neemt het melkveebedrijf Montferland op arme zandgrond in Kilder over en gaat voor een combinatie van voedselbos en camping.

Projectpartners: