Lief en Leed in Voedselbos Erve Weusthag

Els van Weering gaat langs bij voedselbossers en legt vast wat er zoal goed én mis gaat. In hun voedselbossen, maar ook in hun keukens, of bij de gemeente, of bij de buren.

Op een mooie lentedag in maart bezoekt ze Erve Weusthag. Dit is het groene hart (200 ha.) van Hengelo. Hier is, onder leiding van Jeroen Kleinsmann, in 2024 een ruime hectare voedselbos aangeplant. Het is indrukwekkend wat er in één jaar aanpoten en vier jaar voorbereiden samen met de werkgroep stadslandbouw van de Stichting Erve Weusthag bereikt is. Tijdens dit bezoek vormt de factor tijd de rode draad van het gesprek.

  • Grootte: 1,2 hectare
  • Grond: Lemig zand
  • Datum eerste aanplant: februari 2024
  • Beplaning: Ruim 1600 bosplantsoen voor biodiversiteit en ondersteuning.350 vruchtdragende planten
  • Tijdsbesteding in voedselbos: 2 dagen in de week
  • Aantal vaste vrijwilligers: 20
  • Website: https://www.erveweusthag.nl/

  • Jeroen heeft bijna alle cursussen van Voedsel uit het Bos gevolgd.

  • Vereniging Voedsel uit het Bos (Provinciegroep Overijssel)

Boekentip: Verweven Leven, de verborgen wereld van schimmels,  Merlin Sheldrake, 2020.

Het eerste dat opvalt als je dit nieuwe voedselbos binnenstapt zijn de grote bomen. Amandel-, pruimen-, peren- en appelbomen van al minstens vijf jaar oud. Er staan ook wat oudere bessenstruiken met dikke takken. Jeroen kreeg het aanbod om 170 bomen en vele struiken uit een bestaand voedselbos, dat moest wijken, over te nemen. Deze grote klus was alleen mogelijk met de inzet van  enthousiaste groep vrijwilligers. Jeroen: “We namen de gok, het zijn prachtige bomen maar we weten niet zeker of ze het gaan halen, dat weten we pas over twee jaar. In de tussentijd kunnen we enten en vermeerderen en aan de andere lagen van het voedselbos werken. Er staat ook genoeg nieuw jong spul.”

De oudere bomen en struiken lijken waardering voor hun kans op een tweede leven te hebben; hun dikke knoppen lopen allemaal uit. Hoe zouden ze er over een paar jaar bij staan? De vrijwilligers van het voedselbos Erve Weusthag hebben er in elk geval alles aan gedaan om ze een goede kans te geven. Een half jaar van tevoren zijn de wortels omgestoken om wortelgroei in de kluit te stimuleren, ze zijn zorgvuldig verplaatst, omringd door mooie mulch en krijgen geregeld water.

Foto hieronder: Vrijwilligers steken in juni 2024 de oude bomen om als voorbereiding op verplaatsing over een paar maanden.

Leed, ofwel: wat zijn de uitdagingen in je voedselbos?

Aan het begin van het gesprek geeft Jeroen, overduidelijk een gepassioneerd en positief mens, aan dat hij voor deze column helaas geen leed kan bedenken. Het voedselbos maar ook het hele groene gebied eromheen met al die gemotiveerde mensen, vrijwilligers, buren, IVN-ers, de kinderboerderij, de stichting, de gemeente, de scholen en al die anderen geven hem heel veel positieve energie.

Maar, als we een beetje doorpraten, komt er toch een fikse uitdaging ter sprake; tijdsdruk. Voor het voedselbos was een Leader-subsidie aangevraagd en toegekend. Voor deze subsidie gelden echter meerdere voorwaarden die tijd kosten. Je moet een equivalent bedrag zelf bij elkaar sprokkelen én je moet het totale bedrag binnen de afgesproken periode besteden. Daarnaast moet je van elke financiële transactie rekenschap afleggen. Jeroen: “Dit was een zware administratieve belasting naast al die andere zaken die we moesten regelen. Gelukkig heeft de werkgroep stadslandbouw het merendeel van dit regelwerk voor haar rekening genomen.”

Foto hieronder:
Jeroen checkt de mulchlaag bij de jonge bomen, het is lang droog geweest maar de lemige zandgrond houdt goed water vast. Je ziet een paar oudere fruitbomen op de achtergrond.

Lief, ofwel; waar word je blij van in je voedselbos?

Jeroen wordt blij van groen. Dat merk je aan de manier waarop hij in zijn voedselbos rondloopt en zijn planten koestert. Jeroen: “Hier, proef deze zuring eens…lekker!” Je merkt het ook aan wat hij vertelt. Naast zijn baan als docent op een VMBO heeft hij een grote tuin vol stekken, enten en plantenexperimenten. Hij vertelt bijvoorbeeld dat de Akebia, de schijnaugurk, helemaal niet alleen maar in de schaduw kan gedijen zoals velen van ons denken. Die doet het ook prima op een pergola in de volle zon.

Foto hiernaast: Akebia/Schijnaugurk op de pergola

Naast het jonge voedselbos en zijn weelderige tuin heeft Jeroen ook nog een voedselbos opgezet op het terrein van het Zone.college in Almelo waar hij werkt. Daar probeert hij met collega’s de leerlingen te betrekken bij gezond voedsel. Jeroen: “Dat is geen leed maar wel een uitdaging!”

Jeroens tip voor tijdbesparing:

Zet van al je variëteiten bessenstruiken één exemplaar vlakbij de ingang. Dan hoef je niet zo  ver te lopen om te weten wanneer de bessen rijp zijn!

 

Voor leden van de vereniging Voedsel uit het Bos:
Wil je meer weten over het verplanten van oudere bomen? Denk je ook over het aanvragen van een Leader subsidie? Wil je eens sparren over educatie of lemige zandgrond? Neem gerust contact op met Jeroen Kleinsmann, hij deelt zijn ervaringen graag, al zou je voor je vragen over oudere bomen verplaatsen eigenlijk nog twee jaar geduld moeten hebben. Dan weet hij zeker wat wel en niet gewerkt zal hebben.

 

Suggesties voor interviews in andere voedselbossen zijn welkom! Stuur een email aan onze reporter.