Lief en Leed in CSA Voedselbos Eerbeek

Bij aankomst stuift het stof over de kale monocultuur-akker van de buurman. In Henks voedselbos stuift het niet, daar is de bodem lekker bedekt. Het is er alleen wel heel droog net als in de rest van Nederland. Eén voordeel…er zijn nu nog nauwelijks slakken.

Leed, ofwel: wat zijn de uitdagingen in je voedselbos?

Daar hebben we meteen het grootste leed te pakken: slakken. Vorig jaar hebben ze alle  vijgenstruiken afgestript. Allemaal dood. Net als de aardbeien en de gojibessenstruiken. De slakken zaten zelfs bovenin de amandelbomen. Dit jaar heeft Henk er iets op gevonden; maismeel en zwevende kweekbakken.

Foto hieronder: Henk bij de slakken-proof kweekbakken vol met nieuwe aardbeienplantjes.

Henk over de maismeel-truc: “Je legt wat tegels neer waar je de slakken gezien hebt en strooit daar maismeel over uit. Dan ga je koffie drinken. Daarna kan je de slakken zo van de tegels af scheppen. Ik heb vorig jaar wel 4 emmers gevuld. De slakken vinden het meel lekker maar het neemt hun lichaamsvocht op en daardoor komen ze niet meer weg. Dit jaar heb ik preventief bakjes met maismail (met een verhoogd dekseltje tegen de regen) neergezet zodat de eerste slakken meteen gevangen worden en ze zich niet kunnen voortplanten.”

Een andere uitdaging in het voedselbos is de onregelmatige leemlaag in de bodem, een overblijfsel van de ijstijden. Deze laag zit op verschillende dieptes waardoor de grondwaterstand heel variabel is. Om zijn notenbomen droge voeten te kunnen garanderen had Henk in zijn ontwerp verhogingen getekend en daarvoor subsidie aangevraagd bij het Waterschap. Henk: “Dat kon niet. Het Waterschap subsidieert geen heuveltjes. Maar, het Waterschap subsidieert wél wadi’s. Nou, dat was gemakkelijk, dan maar wadi’s met de afgegraven grond ernaast, dan heb je ook heuveltjes.” En zo heeft hij het uitgevoerd. De jonge notenbomen staan er goed bij. Wel met kokers beschermd tegen bezoekers zoals hazen en reeën die op deze gifvrije plek ook graag komen.

Foto hieronder: Henk bij ‘wadi’.
Nog een tip: hondsdraf, hier op de foto paars in bloei, is een goede bodembedekker rond bomen.

Lief, ofwel; waar word je blij van in je voedselbos?

Waar Henk vooral blij van wordt zijn de toenemende vruchten van zijn werk, letterlijk en figuurlijk. Henk: “Vorig jaar stonden er 3 sleedoorns in bloei, dit jaar 20. Vorig jaar hadden we 4 oogstabonnees, dit jaar worden het er 8. Met deze groei komt het doel van 40 huishoudens met een CSA abonnement en een omzet van 1 euro per m2 na 10 jaar (2030) in zicht. Dit zie je ook in de omzet terug; bijna 3000 euro in 2024. Dat gevoel van ‘het gaat lukken’, ‘het systeem kan het’; daar gaat het om.”

Henk is op regionale schaal ook actief in het laten zien dat voedselproductie anders kan. Hij gaat samen met mensen uit de buurt een coöperatie opzetten die bewoners en producenten dichter bij elkaar brengt. De drie belangrijkste doelen van coöperatie IJsselmarke zijn: een mooier landschap, gif- en kunstmestvrij voedsel verbouwen en 10% groen-blauwe dooradering realiseren voor meer biodiversiteit.

Naast zijn regionale activiteiten, voedselboswerk en advieswerk  in het verduurzamen van woningen volgt Henk de landelijke opleiding Bedrijfskundig Adviseur AgroForestry van de Vereniging Agrarisch Bedrijfsadviseurs (VAB). Hier leert hij nog scherper kijken naar de agrarische bedrijfsvoering en markt. Met deze opleiding op zak én als ervaringsdeskundig voedselbosboer kan hij op een geloofwaardige manier met agrarisch ondernemers in gesprek gaan om zo nog meer mooie, schone en biodiverse plekken zoals Voedselbos Eerbeek te laten ontstaan. Een man met een missie.

Wie weet, stuift de akker van de buurman over een paar jaar ook niet meer…

Voor leden van de vereniging Voedsel uit het Bos:
Wil je meer weten over de onderwerpen van dit artikel, wil je sparren over CSA of agroforestry-verdienmodellen, neem gerust contact op met Henk Hendriks, hij deelt zijn ervaringen graag.

Suggesties voor interviews in andere voedselbossen zijn welkom! Stuur een email aan onze reporter.