nieuws–19 februari 2024 – geschreven door:Marieke Karssen

Ieder voedselbos is anders. Je zou bijna zeggen, net zoals iedere tuin anders is. De eigenaar of de ontwerper kan er heel veel eigen ideeën in kwijt. Waar komen de hoge bomen? En waar de paden? En wordt het allemaal recht of juist vol spannende doorkijkjes? Gaat het om botanie, biodiversiteit, beleving, of om heel praktische productie? Wat vindt de eigenaar mooi? En lekker? Of gaat het om meer?

De communicatie- en schaalkracht van een goed ontwerp

praatplaat over ontwerpen door Marieke van der Velden, Eyeopeners

Al die verschillen binnen dat ene begrip ‘voedselbos’ maken dat er ook over het vak voedselbosontwerp best wel wat misverstanden en vooroordelen bestaan. Sommigen denken dat als je een mooi plaatje maakt, dat je dan een voedselbos hebt ontworpen. Anderen denken dat je door dat plaatje juist de ecologische weg helemaal kwijtraakt, omdat je een eindbeeld laat zien dat helemaal nooit zo in die stand zal bestaan. En weer anderen denken dat het ontwerpen voor en van voedselbossen een echt vak is, waar je met gemak jaren in kan door ontwikkelen. Je moet namelijk op ontzettend veel niveaus kunnen handelen. Wil je echt goed kunnen ontwerpen moet je complexe programma’s als illustrator, kaartsystemen en GIS pakketten begrijpen. Maar je moet ook heel veel weten van planten en boomstoorten, en nog verder. Je moet landschappen, klimaatzones, ecosystemen en waterhuishouding begrijpen en in staat zijn om op al die niveaus een plan, een visie en een logica in dat voedselbosontwerp te krijgen.

Als je dat complete palet beheerst, dan ben je enorm krachtig. Want, dan produceer je kaarten, verbeelding, bestellijsten en handelperspectief waarmee je de wereld letterlijk veranderen kan en enorm snel kan communiceren wat er precies de bedoeling is. Het grote plan, de visie en een mooi uitgewerkt ontwerp maken dat je mensen binnen minuten mee kan nemen naar het idee en ze letterlijk kan laten zien wat het plan omhelst. En als dat er mooi uitziet, dan helpt dat enorm om instanties, financiers, familie, kortom iedereen enthousiast te krijgen voor een plan. Maar de magic is pas echt compleet als er uit die verbeelding ook beplantingsplannen, en bestellijsten ontstaan en dat je kan zien hoe het er in tijd uit komt te zien en hoe de biodiversiteit en andere systeemdiensten van een voedselbos worden geborgd. En dan werkt een ontwerp als een communicatiemiddel naar iedereen die nodig is om dat voedselbos daadwerkelijk te laten verrijzen.

Kortom, het kunnen ontwerpen van voedselbossen is een heel belangrijk vak dat juist nu ontwikkeld wordt door ondermeer de mensen die in navolgende podcasts te beluisteren zijn. In dit thema zitten drie rasechte ontwerpers en twee schrijvers met een grote affiniteit met ontwerp. De kracht van hun boeken zit hem namelijk vooral hoe ze beschrijven wat er allemaal komt kijken bij een voedselbosontwerp. En die boeken zijn, net als een goed ontwerp, ook enorm krachtige communicatie-vehikels om heel snel heel veel mensen mee te kunnen nemen naar een nieuwe werkelijkheid.

Dit thema gaat om de kracht van goed uitgewerkte verbeelding en hoe die bijdraagt aan het veranderen van onze planeet.

Wil je meer lezen over het waarom van deze bundeling in themas? Lees dan hier verder.

Podcast 2. Evelyn Derksen

Begin te luisteren bij wat voor ons ook letterlijk het begin van onze podcastserie was. Evelyn Derksen, de belangrijkste ontwerper van stichting Voedselbosbouw. In het begin moet dit gesprek echt nog op gang komen, maar als je doorluistert neemt ze je mee naar hoe ze tot voedselbosontwerper groeide en ook naar haar gefundeerde, superinteressante en gedetailleerde toekomstbeeld van met name de grote productievoedselbossen van Nederland. Voedselbossen die zij voor een groot deel heeft ontworpen en zien groeien.

Podcast 20: Jelle Fekkes

De meest logische om daarna te luisteren is Jelle Fekkes. Zijn achtergrond en groeipad zijn deels te vergelijken met Evelyn, maar hij denkt heel anders. Veel meer bijna als een grafisch ontwerper of en architect. In vlakken, lijnen, en vooral functies. Hij neemt zijn klanten, maar ook ons als luisteraar echt mee in dat -als het goed is- nooit eindigend denkproces.

Podcast 19: Madelon Oostwoud

Madelon Oostwoud is niet een ontwerper, maar een schrijver. Zij is op reis gegaan naar voedselbossen, heeft de eigenaren uitgehoord en heeft vervolgens haar ervaring voor ons uitgetekend en doorverteld. Haar boek Voedselbossen was het eerste Nederlandstalige boek over voedselbossen en dat boek heeft minstens 15.000 verkochte exemplaren. Wie is de persoon die die drive heeft? En hoe belangrijk is zij voor de verspreiding van het voedselbosvirus?

Podcast 15: Weruschca Kirkegaard

Met Weruschca Kirkegaard en daarna Louis de Jaeger stijgen we op naar grotere hoogtes: landschappen over de hele wereld. Weruschca komt uit de wereld van de styling en de restaurants. En brengt die mentaliteit van perfectie en topniveau willen bereiken nu naar de wereld van de permacultuur en landschapsontwerp. Niks kruidenspiraaltjes, maar compleet gedegradeerde landschappen herstellen. Zij neemt het vak zeer serieus en bouwt samen met Daniel Halsey met United Designers aan een heel team van ontwerpers.

Podcast 24: Louis de Jaeger

Louis de Jaeger is de jongste gast in dit thema en hij kan -zo is onze ervaring in deze podcast- nog veel verder vliegen dan de eerste generaties pioniers. Hij heeft zijn eigen ontwerpbureau, maar schrijft ook boeken, is een veelgevraagd spreker en maakt documentaires en nu ook internationale films. De manier waarop hij feitelijk zijn eigen leven ontwerpt en daar steeds meer mensen in meeneemt is een zeer aanstekelijke afsluiter van dit thema over schaal en communicatiekracht.

Alles geluisterd?

Ken je ook ons eerste thema? Nee? Ga dan gelijk door naar  Zoveel voedselbossen… zoveel soorten voedselbossen