Wat is een voedselbos?
Een voedselbos is een landbouwsysteem dat is ontworpen volgens de principes van een natuurlijk bos. Bomen, struiken, kruiden, klimplanten en andere soorten groeien samen in verschillende lagen. Het systeem produceert voedsel voor mensen en biedt tegelijkertijd ruimte aan biodiversiteit en bodemleven.
Tegelijkertijd verbetert de bodem vanzelf, neemt de biodiversiteit toe en wordt het systeem elk jaar sterker.
Het produceert voedsel op een natuurlijke manier, zonder kunstmest, pesticiden of intensieve grondbewerking.
Kleinere voedselbossen, in achtertuinen of als buurt tuin, heten officieel eetbare tuinen, de grotere voedselbossen kunnen soms wel tientallen hectares groot zijn.
Bekijk: wat is een voedselbos?
In deze video ontdek je wat een voedselbos is en hoe voedselproductie en natuur er samengaan. Door verschillende soorten bomen, struiken en planten met elkaar te combineren, ontstaat een divers ecosysteem dat niet alleen voedsel oplevert, maar ook bijdraagt aan een gezonde bodem en meer biodiversiteit.
Hoe werkt een voedselbos?
Een voedselbos bestaat uit verschillende lagen van bomen, struiken en planten. Door soorten met verschillende hoogtes en functies te combineren, wordt de beschikbare ruimte benut en ontstaat een divers ecosysteem. Ook onder de grond speelt het bodemleven een belangrijke rol.
- Hoge kruinlaag – de hoogste bomen in het voedselbos.
- Lage kruinlaag – kleinere bomen en fruitbomen.
- Hoge struiklaag – grotere struiken en bessenstruiken.
- Lage struiklaag – lagere struiken en kleinfruit.
- Kruidlaag – vaste kruiden en andere lage eetbare planten.
- Kruiplaag – bodembedekkende planten die de bodem bedekken.
- Klimlaag – klimplanten die gebruikmaken van bomen of andere structuren.
- Bodem/ondergrondse laag – wortels, bodemleven en ondergrondse voedselgewassen.
Minder externe input:
Geen zware machines, fossiele brandstoffen, kunstmest en pesticiden
Biodiversiteit:
Trekt vogels en bestuivers aan
Heerlijk voedsel:
Elk jaar een rijker palet met steeds meer voedingsstoffen
Klimaatbestendig:
Steeds meer biomassa = water-vasthoudend vermogen en steeds meer opslag van CO2.
Sociale meerwaarde:
Mensen verbinden zich graag rond en met voedsel en natuur
Bodemopbouw:
De bodem wordt elk jaar luchtiger, vruchtbaarder en gezonder
Hoe ontwikkelt een voedselbos zich?
Jaar 1-4: Ontwerp, aanplant en opbouw
Neem de tijd om goed te ontwerpen en begin met hagen voor luwte en snelle pionierbomen voor de bosopbouw.
Het lijkt bovengronds langzaam te gaan, maar ondergronds gebeurt er van alles.
Vanaf 4 jaar: Het systeem slaat aan
Bomen schieten de lucht in, bessen en kruiden beginnen productief te worden, de biodiversiteit neemt in alle lagen toe.
Na 5-7 jaar: De oogst groeit!
Kilo’s oogst, een sterke bodem, koolstofopslag en een steeds steviger verdienmodel. Tijd om de relaties met je omgeving te versterken!
Wat eet je uit een voedselbos?
Door eetbare soorten slim met elkaar te combineren ontstaat een ontworpen geheel met verrassend rijke oogsten: fruit, noten, bessen, kruiden en eetbare planten.
Uit een voedselbos oogst en kook je het hele jaar door. Van daslook in het voorjaar tot hazelnoten in de herfst, er is altijd wel iets te oogsten.
Voedselbossen geven een enorme variatie en hiermee kun je de lekkerste gerechten maken.
Simon Verboom, mede-auteur van kookboek ‘De Voedselbos Keuken’, deelt hier een aantal ontdekkingen. Sommige recepten komen uit het kookboek, andere zijn een los favoriet gerecht. Samen geven ze een idee over wat er allemaal mogelijk is de voedselbosoogst.
Bekijk een voedselbos bij jou in de buurt tijdens Open voedselbossendag 5 september 2026
Meer dan 100 voedselbossen openen hun deuren op 5 september tijdens de landelijke Open Voedswelbossendag.
Samen met de Natuur en Milieufederaties en Boer&Buur met Natuur organiseert Voedsel uit het Bos deze open dag. Hiermee willen we aan een breed publiek laten zien wat voedselbossen zijn, welke oogst je er vindt en hoe bijzonder het is om zelf een voedselbos te beleven.
Op de website van Boer&Buur met natuur kun je alle deelnemende voedselbossen vinden.
Kun je zelf een voedselbos beginnen?
Kort antwoord: ja, maar schaal en doel maken veel verschil. Je kunt aan de slag in je eigen tuin met een eetbare tuin en zodra je een groter stuk land en de juiste vergunningen hebt kun je een voedselbos beginnen.
Klein opgezet of groot opgezet, je doet er jezelf en de wereld een plezier mee en alle beetjes helpen.
Voedsel uit het bos biedt meerdere cursussen aan van een basiscursus voedselbossen tot een modulaire jaartraining en sinds kort ook een cursus eetbare tuinen.
Kijk bij onze cursussen, we helpen je graag op weg.
Bekijk cursussen
Wil je meer weten?
Voedsel uit het Bos is dé plek om zelf te beginnen. Sinds 2017 bouwen we aan een community en kennisplatform voor iedereen die werkt aan een toekomst waarin landbouw en natuur samen opgaan.
Luister naar de Voedselboscast
Verdiep je in voedselbossen met gesprekken, verhalen, inspiratie en kennis uit de praktijk.
Word onderdeel van de beweging
Sluit je aan bij de vereniging en krijg toegang tot kennis, activiteiten, korting op cursussen en meer.
Bekijk de kaart met voedselbossen
Hier zie je alle voedselbossen op ons platform. Neem gerust een kijkje of er één bij jou in de buurt is.