Technologie bij aanplant en oogst

Woensdagmiddag 19 juni was de eerste online kennissessie van 2024 van het Netwerk Voedselbosbouw Nederland. Met ruim 180 aanmeldingen was de belangstelling opmerkelijk groot. Een mooi bereik voor een onderwerp dat normaliter niet meteen tot de harten van voedselbosliefhebbers spreekt.

Voedselbossen vormen een zeer interessante oplossing voor vele huidige landbouw-, natuur- en voedselkwaliteitscrises. Je teelt er niet alleen voedsel zonder bestrijdingsmiddelen, maar ook zonder externe input en bemesting, èn, na de eerste jaren ook zonder watergeven en noemenswaardig onderhoud. Omdat je met meerdere lagen werkt, en met meerdere soorten is de opbrengst per hectare divers en vele malen hoger dan wanneer er maar in een laag verbouwd wordt.

Maar, daar hebben we gelijk ook de twee grootste problemen te pakken: hoe plant je zo’n veelheid succesvol aan en hoe oogst je al die opbrengsten efficiënt?

Met betrekking tot de opstartwerkelijkheid zullen verterende plastic labels, en in bergen onkruid of gras verloren plantgoed snel tot het verleden gaan behoren. GPS-technologie wordt steeds goedkoper en steeds accurater. Het wordt al toegepast in Nederlandse voedselbossen om aanplant te kunnen blijven terugvinden en monitoren. Uitval kan exact worden genoteerd en ook de vervangende plant kan in een online GIS systeem worden bijgehouden.

Voor de oogst is technologie nog volop in ontwikkeling. Maar, mensen maken zich al wel zorgen. Zelfs in voedselbossen op rijen is de oogst namelijk nog steeds een flinke uitdaging. Je hebt meerdere oogsten in het jaar en dus heel veel werk te doen op die ene hectare. Zijn de mensen daar wel voor te vinden en te betalen? De grote vraag in deze kennissessie is: Kan technologie en robotisering hierbij helpen en zo ja, in welke mate en wanneer?

Programmamanager robotisering voor een duurzame landbouw, Marius Monen, brengt je helemaal op de hoogte van de laatste stand in oogst- en robotland. Erik Rientjes van Foodforest Factory en Jore Wisse en Jan Fock van voedselbos Roestelberg praten je bij over respectievelijk high-end en low-end aanplanten met behulp van GPS technologie.

Organisatie door Marieke Karssen en Kaat Biesemans-Hoogewijs.

 

Presentatie Jan Fock en Jore Wisse van Landgoed Juniper

Jan Fock en Jore Wisse trapten af met een presentatie over hun aanpak van de aanplant en monitoring bij een hectare voedselbos van Stichting Juniper. Jan en Jore hebben al doende ervaring opgebouwd en een doe-het-zelf oplossing ontwikkeld. Jan belichtte de technische kant van de zaak: de inmeetapparatuur die je minimaal nodig hebt om met QGIS-technologie in het veld aan te planten. Jore vertelde meer over de data-invoer en de analyses die je ermee kan uitvoeren. Met als belangrijke les: als je het niet meet, zul je het ook niet weten. Oftewel: als je de data niet verzamelt, kun je ook geen waardevolle analyses maken of conclusies trekken.

 

Presentatie van Erik Rietjes

De tweede presentatie van Erik Rietjes van Food Forest Factory zoomde iets breder uit. Erik heeft met zijn team al verschillende voedselbossen en agroforestry-projecten ontworpen. Zij maken ook gebruik van QGIS-technologie, vanaf de tekentafel gebeurt alles digitaal. Met als voordelen dat je makkelijk kunt in- en uitzoomen, plantenbestellijsten kunt uitdraaien, in het veld op de exacte plaats kunt aanplanten en minutieus de inboet(plantuitval) kunt bijhouden. De digitale
ontwerpen worden ook bijzonder gewaardeerd door grondverzetbedrijven (bij aanleg van poel of swales bijvoorbeeld). Technologie kan dus behoorlijk ontzorgen bij het ontwerp en de aanleg van een (grootschalig) voedselbos.

Presentatie Marius Monen

Marius Monen, programmamanager robotisering voor duurzame landbouw bij AVANS, sloot de presentatieronde af met vergezichten over robotisering van de oogst in voedselbossen. Marius is van het “out-of-the-box” denken, hij droomt van kleine, behendige robots en machines die makkelijk hun weg vinden in een biodivers voedselproductiesysteem. Dus geen logge en zware standaard landbouwmachines zoals we die nu kennen. Marius benadrukte ook dat mensen en robots kunnen samenwerken bij het oogsten en dat we robots en technologie kunnen en moeten gebruiken om de landbouwtransitie te versnellen en versterken.